Analyse: Wat betekent kerstvideo Kevin Spacey als Frank Underwood?




Een opmerkelijke videoboodschap van acteur Kevin Spacey op kerstavond. In een filmpje van ruim drie minuten, geplaatst op zijn eigen YouTube-kanaal, kruipt de 59-jarige acteur in de huid van zijn beroemde karakter president Frank Underwood uit House of Cards. Spacey steekt in de video een monoloog af die vol zit met verwijzingen naar de aantijgingen van seksueel misbruik aan zijn adres. Hij doet dat in een herkenbare setting aan het aanrechtblok. Deze keer niet tijdens het smeren van een broodje pindakaas met jam, maar terwijl hij het kerstdiner staat voor te bereiden. Het zuidelijke accent is onmiskenbaar dat van Frank Underwood. Wat betekent de video? En wat wil Spacey hiermee bereiken?

Bekijk de Kevin Spacey/Frank Underwood kerstvideo

Context: aantijgingen van seksueel misbruik

De aantijgingen van acteur Anthony Rapp van seksueel misbruik door Spacey in de jaren tachig brachten vanaf oktober 2017 al snel een sneeuwbal aan het rollen. Beschuldigingen uit meerdere hoeken volgden. De opheft rond zijn persoon leidde ertoe dat Spacey uit de populaire Netflix-serie House of Cards werd geschreven. Ook op de set van die serie zou hij zich hebben misdragen.

Zijn rol in All the Money in the World werd zelfs opnieuw opgenomen met Christopher Plummer als vervanger. Sinds de affaire rondom Spacey aan het rollen kwam, hebben we hem nauwelijks nog gezien of gehoord, zowel in films als daarbuiten, behalve dan een rolletje in Billionaire Boys Club dat hij al had opgenomen. De Oscarwinnende acteur werd een centrale figuur in de grotere #MeToo-beweging. Hij kwam al vrij snel met een verklaring waarin hij deels het boetekleed aantrok, maar hulde zich daarna vooral in stilzwijgen. Onlangs kwam het zesde seizoen van House of Cards uit, zonder Spacey. Zijn karakter Frank Underwood was buiten het zicht van de camera’s overleden.

Onschuldig tot het tegendeel is bewezen

De belangrijkste boodschap die doorklinkt in de video lijkt te zijn dat eenieder onschuldig is tot het tegendeel wordt bewezen. Underwood/Spacey zegt: “Sommigen geloven alles en hebben zitten wachten tot ik zou bekennen. Ze willen niets liever dan dat ik zal zeggen dat alles wat wordt beweerd waar is, en dat ik heb gekregen wat ik verdiende. Zou dat niet makkelijk zijn? Was het maar zo simpel. Alleen jij en ik weten dat het nooit zo simpel is; niet in de politiek en niet in het leven.”

Spacey lijk hiermee duidelijk te willen zeggen dat hij weliswaar geen heilig boontje is, maar dat er ook een hoop onwaarheden zijn verkondigd over hem. Hij doet hierbij ook een beroep op de kijker om niet te oordelen voordat de feiten bekend zijn. “Jij zou het ergste toch niet geloven zonder bewijs, toch? Jij zou toch niet gehaast oordelen zonder de feiten te kennen, toch? Of wel? Nee nee, daar ben jij te slim voor.”

Hij spreekt ook over “impeachment without a trial”. Oftewel, een afzettingsprodecure zonder verdediging, opnieuw de parallel trekkend tussen het karakter Underwood en de persoon Spacey.

Terug in de huid van Frank Underwood

In de kerstboodschap neemt Spacey onmiskenbaar de rol van Frank Underwood toch weer op zich. Voor de duidelijkheid: dit is geen video die door de producenten van de serie is gemaakt en dat zou zomaar eens juridische problemen voor de acteur kunnen opleveren.

De keuze van Spacey om toch weer als Frank Underwood ten tonele te verschijnen levert een opmerkelijke en interessante parallel op. Alles wat hij zegt is tegelijkertijd een verwijzing naar Underwood en zijn eigen verhaal.

Frank Underwood, een klootzak waar we stiekem toch voor juichen. Spacey: “Oh natuurlijk zullen ze zeggen dat ik respectloos ben en niet volgens de regels speel. Alsof ik ooit volgens iemands regels heb gespeeld. Dat heb ik nooit gedaan, en jij vond het geweldig,” zegt de acteur in het stukje video dat misschien wel het meest tegen hem gebruikt kan gaan worden.

Spacey lijkt desondanks een beroep te willen doen op de sympathie die kijkers voor zijn karakter hadden. Hij zegt letterlijk: “Ik weet wat je wilt. Je wilt mij terug.” Geen gekke gedachte, want de kwaadaardige kant van de president die zelfs tot moorden in staat was, leidde er bij het uitkomen van aantijgingen ook toe dat Spacey door velen al direct werd veroordeeld. Immers: voor veel kijkers is er geen onderscheid tussen de rol en de persoon achter de acteur.

Nog niet dood

Aan het eind gebruikt Spacey de dood van zijn karakter in de serie wederom als parallel met zijn eigen situatie. “Ondanks alle vijandigheid en nieuwskoppen voel ik me verrassend goed. En elke dag ben ik er meer van overtuigd dat je binnenkort de hele waarheid zult kennen.” Hij pauzeert alsof hem iets te binnen schiet en voegt er dan aan toe. “Wacht even… Nu dat ik eraan denk. Je hebt met nooit echt dood ZIEN gaan, toch?” Hij schuift zijn Underwood-ring om en zegt: “Conclusies kunnen zo misleidend zijn”, alvorens af te sluiten met: “Mis je me?”. Spacey lijkt hiermee te willen zeggen: schrijf me nog niet af. Je denkt misschien dat ik uitgespeeld ben, maar dit verhaal is nog niet voorbij.

Het opnieuw aanmeten van de rol van Underwood kan worden uitgelegd als Spacey die zich weerbaar toont en zich niet zomaar neerlegt bij wat in zijn ogen een onterecht harde veroordeling is. Tegelijkertijd heeft het wellicht iets pathetisch. Spacey raakte de rol van zijn leven kwijt door het schandaal. Nu speelt hij Underwood toch weer. Er blijkt iets uit van dingen niet kunnen loslaten.
Ongetwijfeld vindt de acteur het onterecht dat hij opzij is gezet, anders zou hij nooit op deze manier weer Frank Underwood spelen. De titel van de video is dubbelzinnig: ‘Let me be Frank’. Deze Engelstalige uitdrukking betekent “Laat me even oprecht iets zeggen”, maar kan ook letterlijk worden vertaald als  “Laat mij Frank zijn”.

Timing tijdens kerst

Tot slot is de timing van de video een overdenking waard. Spacey zette zijn video op kerstavond op YouTube. Kerstmis is de tijd van vergeving. Mogelijk is de acteur ook op zoek naar een stukje mildheid binnen de publieke opinie. Er is inmiddels al wat tijd verstreken, en los van de vraag waar hij nu precies schuldig aan is of niet, geldt het spreekwoord dat de tijd alle wonden heelt. Niet bij slachtoffers uiteraard als blijkt dat die er daadwerkelijk zijn, maar wel bij volgers van het nieuws. Dit geldt zeker als het gaat over bekende personen in de Verenigde Staten. Beroemdheden die schuldig leken, kwamen al vaak genoeg weg met een milde straf en de rol van populariteit en de publieke opinie kan daarbij niet worden genegeerd.

Het moment van plaatsen betekent ook dat zijn naam in de Verenigde Staten en daarbuiten tijdens miljoenen kerstdiners over de tafel zal gaan. Kevin Spacey is weer nieuws, en deze keer zijn het eens uitspraken ter verdediging van hemzelf die de nieuwskoppen beheersen. De acteur zal hopen dat deze kant van het verhaal zal blijven hangen.

Of dit gaat werken is de vraag. Niemand lijkt echt te weten wat te doen met deze video. De woorden ‘krankzinnig’ en ‘absurd’ vallen in Amerikaanse media, maar er zijn ook de nodige reacties die met Spacey lijken te sympathiseren. Of is de sympathie vooral voor het karakter Frank Underwood? Zo ja, dan heeft de acteur wellicht een slimme kaart gespeeld. Maar de copyrightschending en ietwat labiele indruk die deze video maakt zouden ook zomaar een extra nagel kunnen zijn aan de doodskist van Spacey’s acteercarrière en persoonlijke leven.

Het Amerikaanse rechtssysteem zal uiteindelijk een zo duidelijk mogelijk oordeel moeten vellen over wat er allemaal precies is gebeurd. Kort na het verschijnen van de video maakte een rechter in de staat Massachusetts bekend dat Spacey binnenkort officieel in staat van beschuldiging zal worden gesteld voor de aanranding van een 18-jarige jongen in 2016. Het is Kevin Spacey die dan terechtstaat, en niet Frank Underwood.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie